وب معنایی یکی از مباحث جذاب و روز دنیای IT است که میتوانید در این وبلاگ از 0 تا 100 مفاهیم آن را مورد مطالعه قرار دهید.مطالب مندرج در این وبلاگ از سایتها،مجلات و مقالات گوناگونی انتخاب می شوند و عدم ذکر منابع در انتهای هر پست دلیل بر سرقت آنها نیست.بلکه تنها وتنها به این دلیل است که اینجا ایران است و صدای ما را از انتهای آخر ایران(یعنی میبد)می شنوید!لطفا تعجب نکنید،شما واقعا صدای ما را می شنوید.مگه نه خرزو خان!!!

 

وب معنایی : یافتن و یافتن

سیر در دنیای معنا

وب معنایی چیست؟ چه کاربردی دارد؟ چه تحولاتی را در دنیای آنلاین مجازی و حقیقی ما به وجود خواهد آورد؟ شاید تصور کنید که هنوز برای پرداختن به چنین مواردی زود است اما این طور نیست در واقع به لطف پژوهش ها و دستاوردهای کنسرسیوم وب جهان گستر دانشگاه ها و شرکت های بزرگ و کوچک وب معنایی همین امروز هم به طور نسبی جنبه های کاربردی به خود گرفته و برخی شرکت ها در حال پیاده سازی آن بر اساس نیازهای خود هستند نوشتار حاضر به مرور اجمالی مفاهیم و فناوری های وب معنایی اختصاص دارد.

سیستم در حال پخش موسیقی بود که تلفن به صدا در آمد به محض این که پیت گوشی را برداشت دستگاه تلفن او به طور خودکار صداهای اطراف را با فرستادن پیامی به تمام وسایل پیرامونی که دارای کنترل درجه صدا بودند گم کرد آن سوی خط خواهرش لوسی صحبت می کرد که در مطب دکتر به انتظار نشسته بود باید یک پزشک متخصص مادر را معاینه کند و بعد هم به چند جلسه فیزیوتراپی احتیاج دارد، احتمالاً هر دو هفته یک بار من دارم Agent خودم را برای تنظیم وقت ملاقات ها برنامه ریزی می کنم پیت بلافاصله موافقت کرد رساندن مادر به درمانگاه را به عهده بگیرد.

در مطب دکتر لوسی Agent وب معنایی خود را از طریق مرورگر وب دستی اش تنظیم کرد Agent فوراً اطلاعات معالجه تجویز شده برای مادرش را از طریق Agent دکتر دریافت و جست و جو برای یافتن داروهای مورد نظر را در میان فهرست ارائه کنندگان خدمات  پرشکی آغاز کرد Agent ارائه کنندگانی را کنترل می کرد که با شرکت بیمه مادر لوسی طرف قرارداد هستند تا شعاع بیست مایلی از خانه او قرار دارند و در سرویس رتبه بندی از نظر اطمینان رتبه عالی یا بسیار خوب را کسب کرده اند Agent سپس تلاش کرد تا با توجه به وقت ملاقات های موجود  تعیین شده به وسیله Agent های ارائه کنندگان مستقل خدمات از طریق وب سایت آن ها و برنامه کاری پیت و لوسی زمانی را تنظیم کند ظرف چند دقیقه Agent برنامه مورد نظر را ارائه کرد.

با وجود هماهنگ بودن Agent پیت و لوسی پیت از آن راضی نبود زیرا بیمارستان دانشگاه نسبت به خانه مادر شدر محل بسیار دوری قرار داشت و او مجبور بود در ساعات اوج شلوغی رانندگی کند بنابراین او Agent خود را طوری تنظیم کرد که جست و جو را با اولویت های مکانی و زمانی دقیق تر تکرار کند Agent لوسی با داشتن اطمینان کامل به Agent پیت درباره وظیفه کنونی به طور خودکار با اعطای مجوزهای دسترس و میان برهای مربوط به داده هایی که از قبل طبقه بندی کرده بود به آن کمک کرد.

برنامه جدید تقریباً به صورت بی درنگ نمایش داده شد کلینیکی بسیار نزدیک تر وقت ملاقاتی زودتر از وقت قبلی در عین حال دو پیام هشدار نیز به نمای شدر آمد نخست این که پیت باید تعدادی از قرار ملافات های کم اهمیت خود را تغییر می داد او آن ها را بررسی کرد و دریافت که این موضوع چندان مهم نیست پیام دوم درباره ثبت نبودن نام تأمین کننده مذکور تحت عنوان فیزیوتراپ در فهرست شرکت بیمه طرف قرارداد آن ها بود با این حال Agent به او اطمینان داد نوع سرویس و وضعیت بیمه با اطمینان تحت عنوان موارد دیگر شناسایی شد ارائه جزئیات درست زمانی که پیت داشت زیر لب می گفت جزئیات را نمایش نده لوسی با انتخاب کلید تأیید موافقت خود را با برنامه جدیدی اعلام کرد....

مطلب بالا بخشی از سطور آغازین مقاله ای است که تیم برنرزلی مخترع وب در آن دنیا جدیدی را به تصویر کمشیده بود دنیایی که درآن وب معنایی semantic web و Agent های نرم افزاری هوشمند شیوه کنونی تعامل با وب را دگرگون کرده است و این شبکه عظیم جهانی نقش بسیار مهمتر و اثر گذاری تری در زندگی روزمره کاربران ایفا می کند من برای وب رویایی دارم که در آن کامپیوترها قادرند همه داده های روی وب از جمله محتوا  پیوندها و تراکنش های میان انسان و کامپیوتر را تحلیل کنند وب معنایی ای که هنوز پدیدار نشده اما پس از ظهور آن سازوکار های تجاری اداری و امور روزمره زندگی به عهده ماشین ها خواهد بود و از طریق گفت و گوی آن ها با یکدیگر انجام خواهد گرفت Agent های هوشمندی که مردم مدت ها است به آن ها فکر می کنند سرانجام به واقعیت تبدیل خواهند شد.

البته بعدها برنزلی اذعان کرده بود که سناریوی تخیلی او بیش از حد غیر واقعی  و تحقق آن مستلزم پیشرفت های فنی دیگری است اما به هر حال از زمان طرح آن موضوع تاکنون تلاش های زیادی صورت گرفته و دستاوردهای مهمی در این زمینه حاصل شده است.

 

 

از امروز مباحث مربوط به وب معنائی رو دنبال میکنیم.امیدوارم که مفید فایده واقع بشه!

مقدمه

می گویند" ژرف ترین فناوری ها آن هایی هستند که دیده نمی شوند" ینی آن چنان آرام به دنیای ما نفود می کنند که ورودشان را درک نمی کنیم گوئی نامرئی هستند بی آن که در بدو پیدایش وجودشان را احساس کنیم موج می آفرینند، چیزی را منسوخ می کنند دنیا را تغییر می دهند و ناگهان زمانی را درکشان پیدایشان می کنیم که دریافته ایم زندگی بدون آن ها تا چه اندازه دشوار است آن زمان است که تازه می نشینیم و درباره آینده آن ها و دگرگونی هایی که ایجاد خواهند کرد سخن می گوییم، رویا می بافیم و هر تحول تازه ای درباره آن را به انتظار می مانیم وب یکی از همین پدیده است.

در مورد وب جهان گستر حد فاصل میان پدید آمدن تأثیری شگرف پدید آوردن چندان طولانی نبود در موج نخست وب و یا ظهور مرورگرها و دات کام ها توانایی ها و ظرفیت های بالقوه ارتباطی اطلاعاتی تجاری و .. آن کشف شد و تنها پس از گذشت یم دهه از درهم تنیده شدن این تار و پپود عظیم به همت تیم برنزلی و دیگران و نیز محققان و دانشمندانی که مدت ها پیش از اختراع وب در پیشبرد نظریه های اطلاعاتی و ارتباطی نقش اساسی داشته اند، تأثیر شگفت انگیز خود را در عرصه های مختلف به نمایش گذاشت به طوری که حتی ترکیدن حباب دات کام در سال 2001 و نابسامانی های اقتصادی گسترده ای که گریبان شرکت های IT را گرفت باعث نشد تا خوش بینی ها در مورد آینده وب رو به ناامیدی رود.

اکنون ما در حال تجربه دومین موج بزرگ دنیای وب هستیم در موج دوم گسترش وصف ناشدنی وب رواج ارتباطات پر سرعت (تر) اینترنتی ظهور برنامه های تحت وب و فناوری هایی چون Ajax و ... بستری را فراهم کرده تا کاربران در تولید محتوای وب و تا حدی ساختار دهی به آن نقش جدی تری ایفا کنند و تنها مصرف کننده نباشند تجربه ما شدن در دنیای آنلاین و به دنبال آنظهور و گسترش ویکی ها وبلاگ ها، شبکه های اجتماعی و .. چهره وب را به کلی دگرگون کرده و ماهیتی تعاملی به آن بخشیده است. به این ترتیب پس از آزمودن ایده های مختلف برآمده از شیوه های متنوع مشارکت اجتماعات آنلاین و پالوده شدن آن ها در فضای سایبر پدیده هایی همچون social tagging , xocial Bookmarking ,social mapping و ... در حال رواج هستند و هر روز کاربردی تر و سودمندتر می شوند در چنین شرایطی حضور در این محیط مجازی هر روز بیش از پیش به واقعیتی از زندگی ما تبدیل می شود و گاه به شکل ضرورت و عادتی غیر قابل کنترل جلوه می کند.

البته در اینجا هم ورود به موج دوم وب را احساس نکردیم حتی شاید در دورانی که شاهد رقابت وبلاگ ها و دیگر رسانه های مردمی با رسانه های بزرگ حتی پس از آنلاین شدن آن ها و مقبولیت فرهنگ های لغت آزاد بودیم این موضوع را به درستی درک نمی کردیم در واقع تا زمانی که یک نفر (تیم اوریلی) پیدا شد و نام موج نوین فناوری های این شبکه اطلاعاتی بزرگ را وب 2 گذاشت، ورود به اتمسفر جدید دنیای وب چندان ملموس نبود وب 2 به دلیل ماهیت نامنفصل وب و مواج بودن برآمده از همین پیوستگی اصطلاح چندان دقیقی نیست اما همین عبارت عامه پسند برای بیدار کردن همه کاربران وب و آگاه کردن آن ها کافی بود.

با این همه و به رغم همه تحولات صورت گرفته اکنون یک پرسش اساسی مطرح می شود با وجود پیشرفت های وب و نفوذ آن به زندگی روزمره ما نحوه عملکرد این شبکه مستلزم چه تغییراتی است؟ یا به طرو روشن تر به موازات این پیشرفت ها چه تغییرات و دگرگونی هایی برای تعامل با وب و بهره گیری هر چه بیشتر از قابلیت های آن مورد نیاز است؟ در حال حاضر توسعه دهندگان وب جهان گستر با فراهم کردن مقدمات مورد نیاز برای این تغییرات در حال پدید آوردن موج بعدی وب هستند موجی که به آن وب معنایی (semautic web) می گویند.

پیش به سوی world wide database

تیم برنرزلی در سال 2001 و در مقاله ای که در سایتیفیک امریکن به طبع رسید ویژگی ها و قابلیت های آنچه را که وب معنایی می نامد ترسیم کرد بر اساس ایده برنرزلی وب جدید وبی هوشمند خواهد بود که با درک محتوای وب و نه صرفاً ارائه داده های روی آن اطلاعاتی به مراتب دقیق تر را در اختیار کاربران خواهد گذاشت در واقع کنسرسیوم وب جهان گستر با همکاری پژوهشگران و دانشگاه ها و دانشمندان در حال فراهم کردن زیر ساخت های وب نوینی است که در آن محتوای تقریباً بی نظم و ساختار وب کنونی ساختاری جدید خواهند داشت با کمک این فناوری های زیر ساختی وب به یک پایگاه داده عظیم یا به طور دقیقی تر زیر ساختی وب به یک پایگاه داده عظیم یا به طور دقیق تر مجموعه ای از پایگاه های داده متصل به هم تبدیل می شود که در آن ماشین در زمینه جست وجو و استخراج اطلاعات به کمک انسان خواهد شتافت به سبک و سیاق امواج قبلی وب، گروهی ترجیح می دهند از روال نام گذاری قبلی استفاده کنند و وب معنایی را وب 3 بنامند شاید این کار چندان هم غیر منطقی نباشد اما با توجه به این که هنوز هیچ اتفاق نظر خاصی درباره چگونگی تعریف این اصطلاح «من در آوردی» جدید و جذاب به دست نیامده در این زمینه رویکردهای مختلفی وجود دارد در حقیقت برخی بر این گمانند که وب معنایی تنها یکی از مشخصه های و ارکان اصلی چیزی خواهد بود که وب 3 نامیده می شود.

 

 

 

 

 

 

 

به فرم کاملا شفافی می خوام اعلام کنم که زین پس ،با موافقت استاد کارگر در این وبلاگ به توضیح مفاهیم وب معنایی یا همان web 3 میپردازیم.البته به دلیل پاره ای مشکلات امنیتی این مهم از هفته بعد محقق خواهد شد.نقطه سر خط:D